يك ساعت تاخير
پرواز 945 در حالي ساعت 11 و 45دقيقه صبح ديروز فرودگاه بندرعباس را به سمت مشهد ترك كرد كه مسافران يك ساعت تاخير را تحمل كردند.
يكي از مسوولان ترافيك ايران ايرتور در فرودگاه بندرعباس به خبرنگار ما گفت: هواپيماي سانحه‌ديده صبح ديروز پس از يك ساعت تاخير از مشهد به بندرعباس وارد شد و پس از 45دقيقه توقف در فرودگاه مسافران را سوار كرد. وي گفت: اين پرواز با 139مسافر بزرگسال، 9بچه زير 2سال بدون صندلي و 10خدمه به سمت مشهد پرواز كرد.
فرود مرگبار
پرواز 945 در حالي كه آماده فرود از سمت شرق به غرب باند فرودگاه مشهد بود، در ابتداي باند ناگهان با تركيدن لاستيك جلو دچار حادثه شد.
مهدي دست پيمان يكي از مجروحان حادثه در اين باره گفت: به آسمان مشهد كه رسيديم، خلبان هواپيما - كاپيتان سليماني- طبق روال هميشه خواست تا مسافران آماده فرود شوند، همه چيز به خوبي پيش مي‌رفت. چند ثانيه پس از اينكه چرخ‌هاي پشت هواپيما روي باند نشست، يك دفعه هواپيما با تكان‌هاي خيلي شديد به سمت چپ كشيده شد و در يك لحظه من كه در قسمت پشت و سمت راست هواپيما نشسته بودم، با يك انفجار مهيب آتش‌ زيادي را كه از سمت جلو زبانه مي‌كشيد ديدم. هواپيما همچنان روي زمين كشيده مي‌شد، باور كنيد لحظات وحشتناكي بود. همه مسافران فرياد مي‌كشيدند. كودكان گريه مي‌كردند و تعدادي كه در قسمت جلو نشسته بودند در حالي كه آتش تمام وجودشان را گرفته بود، سعي داشتند خود را به قسمت پشت هواپيما برسانند. اما از هيچ‌كس كاري برنمي‌آمد، همه در شوك اين حادثه گرفتار شده بودند.
اين شاهد عيني مي‌گويد: هر كس سعي مي‌كرد خود را نجات دهد و اين در حالي بود كه وقتي گروه امداد رسيد، تعدادي خود را از دو در كنار بال‌ها به بيرون از هواپيما رسانده بودند.
امدادرساني
مهندس كريمي، مديرعامل سازمان آتش‌نشاني مشهد در گفت‌وگو با خبرنگار ما گفت: ساعت 13 و 54دقيقه به سازمان آتش‌نشاني تلفني حادثه گزارش داده شد و 18يگان عملياتي و 2يگان پشتيباني كه شامل 70 آتش‌نشان بود به فرودگاه اعزام شدند.
وي افزود: البته زماني كه آتش‌نشان‌ها به محل حادثه رسيدند، مشغول عمليات اطفاي حريق فرودگاه شدند و در حال امدادرساني بودند كه به همراه ما در حداقل زمان ممكن مسافران خارج و آتش هواپيما اطفا شد.
مدير روابط‌عمومي فرودگاه‌هاي خراسان نيز گفت: نيروهاي آتش‌نشاني، نيروي زميني ارتش، هلال‌احمر و نيروي هوايي ارتش در حال امدادرساني هستند.
قربانيان حادثه
سردار رادان، فرمانده نيروي انتظامي مشهد در گفت‌وگوي تلفني به خبرنگار ما گفت: در اين حادثه از 148سرنشين هواپيما تا ساعت 19، 29جنازه كشف و 43 مجروح به بيمارستان انتقال داده شدند.
وي افزود: خلبان اين هواپيما نيز مجروح و به بيمارستان انتقال داده شده است. سردار رادان در ادامه گفت: بررسي‌هاي كارشناسان فني براي يافتن علت اصلي حادثه آغاز شده است اما آنچه مسلم است اين كه اين سانحه هواپيما را كاملا از رده خارج كرده است. وي ادامه داد: هواپيما از سمت جلو و چپ به شدت آسيب ديده، تمامي صندلي‌هاي آن كاملا سوخته است و در بين كشته‌شده‌ها دو كودك نيز ديده مي‌شود.
آمارهاي ضد و نقيض
در حالي كه سردار رادان تعداد كشته‌ها را 29 نفر اعلام كرده است، بهنام پيرهنده، مدير روابط عمومي فرودگاه بين‌المللي مشهد آمار كشته‌شدگان را 90 نفر اعلام كرد.
از سوي ديگر دكتر اروعي، مدير اتاق بحران اورژانس كشور، تعداد تلفات حادثه را 30 نفر دانست و مديركل فرودگاه‌هاي خراسان رضوي نيز همين آمار را تاييد كرد.
شناسايي هويت اكثر كشته‌شدگان سانحه هوايي فرودگاه مشهد دشوار و بعضا غير‌قابل شناسايي است.
فرزاد پناهي، رييس مركز اورژانس كشور با اعلام اين خبر افزود: به علت سوختگي شديد، شناسايي هويت اكثر كشته‌شدگان اين سانحه با مشكل رو‌به‌رو شده است. وي در خصوص آخرين آمار مجروحان اين سانحه گفت: در اين سانحه 46 نفر مجروح شدند كه به بيمارستان‌هاي مشهد منتقل شده‌اند. همچنين مسافراني كه در اين سانحه زنده مانده‌اند هم‌اكنون در هتل طرقبه مشهد اسكان داده شده‌اند. هواپيماي توپولوف 145 بعد از ظهر ديروز با 148 مسافر و خدمه هنگام فرود از باند خارج و دچار حريق شد.
هواپيماي سانحه‌ديده توپولوف 148مسافر و خدمه داشت
هواپيماي سانحه ديده توپولوف در فرودگاه مشهد 148 مسافر و خدمه داشت. جعفرزاده، مدير روابط عمومي سازمان هواپيمايي كشور با اعلام اين خبر افزود: اين هواپيما با شماره پرواز 945 ساعت 10 و 45دقيقه فرودگاه بندرعباس را به مقصد مشهد ترك كرد كه ساعت 14 و 40دقيقه هنگام فرود در باند فرودگاه دچار سانحه شد.
اكثر مسافران هواپيماي توپولف بر اثر خفگي جان باخته‌اند
يكي از امدادگران فرودگاه مشهد گفت: آتش‌سوزي در قسمت مياني بدنه هواپيما رخ داده و اكثر مسافران بر اثر خفگي جان باخته‌اند. يكي از امدادگران در محل حادثه سقوط هواپيماي مشهد كه نخواست نامش فاش شود در گفت‌وگو با خبرنگار فارس در مشهد، افزود: همه مجروحان به مراكز درماني انتقال يافته‌اند. وي اظهار داشت: چون آتش‌سوزي در قسمت مياني رخ داده همه مسافران قسمت مياني هواپيما به دليل سوختگي جان باخته يا به دليل دود ناشي از آتش خفه شده‌‌اند و اكثر مجروحان مربوط به كابين جلوي هواپيما هستند. در لحظه مخابره اين خبر آتش‌نشاني در حال ترك محوطه سانحه است و نيروي انتظامي با وجود هماهنگي‌هاي به عمل آمده براي ورود خبرنگاران باز هم از ورود آنها به محل حادثه ممانعت مي‌كند و درصدد توقيف دوربين‌ها هم برآمده است.
پزشكي قانوني: ‌٢٩ جسد به سازمان پزشكي قانوني منتقل شده است
مدير تالار تشريح سازمان پزشكي قانوني كشور اعلام كرد: آخرين گزارش‌ها از انتقال اجساد جانباختگان حادثه هواپيماي سانحه ديده توپولف حاكيست تا ساعت 19 ديروز، حدود 29 جسد از كشته‌شدگان حادثه به پزشكي قانوني مشهد انتقال يافته است. دكتر بشير نازپرور افزود: هم اكنون مسوولان تالار تشريح پزشكي قانوني مشهد در حال كدگذاري اجساد و تهيه عكس از آنها و جمع‌آوري وسايل شخصي متوفيان هستند.
در هتل طرقبه
لحظاتي پس از انتقال حدود 70مسافر نجات‌يافته از سانحه هواپيمايي به هتل طرقبه، همهمه عجيبي در لابي هتل ديده مي‌شد. زن‌ها‌ و مرداني كه به همراه بچه‌هاي خود به اين سفر مرگبار آمده بودند، با نگراني چشمان جست‌وجوگرشان به هر طرفي مي‌چرخيد تا شايد بتوانند اثري از گمشده خود به دست آورند.مسافران در حالي براي اقامت در هتل راهنمايي مي‌شدند كه هنوز در شوك انفجار دهشتناك هواپيما بودند. بسياري از آنان قادر به صحبت كردن نبودند. عده‌اي هم به هر طريق ممكن سعي داشتند تلفني پيدا كرده و خانواده‌هاشان را در جريان بگذارند. صداي مسافران نجات‌يافته از هيجان آميخته با ترس مي‌لرزيد. آنان از لحظه برخورد هواپيما با تپه خاكي كنار باند و انفجار براي هم صحبت مي‌كردند.
يكي از مسافران كه به طور معجزه‌آسايي خود را از ميان دود و آتش به بيرون از هواپيما رسانده است. پس از انتقال به هتل طرقبه در اين باره گفت: از بندرعباس با يك ساعت تاخير به طرف مشهد حركت كرديم. وقتي به باند فرودگاه مشهد رسيديم به نظر مي‌رسيد كه سرعت هواپيما زياد بود. لحظه‌اي بعد از تماس لاستيك جلو با آسفالت باند، ناگهان هواپيما تكان‌هاي شديدي خورد. در همان هنگام بود كه لاستيك تركيد. هواپيما به طرف چپ و راست منحرف مي‌شد تا اينكه از سمت چپ از باند خارج شد.من در رديف 22 نشسته بودم. درهاي كنار بال هواپيما را با زحمت باز كردند. هنوز هواپيما منفجر نشده بود. فقط دود داخل هواپيما را فرا گرفته بود.داشتم خفه مي‌شدم. از خودروهاي امداد خبري نبود. به نظر مي‌رسيد امدادرسانان هم از اين اتفاق شوكه شده‌اند. 3 تا 4دقيقه بعد از اينكه هواپيما را ترك كرديم. آتش‌سوزي شروع شد. به سرعت ما را از هواپيما دور كردند. فكر مي‌كنم تا آن لحظه حدود 30نفري را خارج كرده بودند. فاطمه ذاكري زن 40ساله يكي ديگر از مسافران نجات‌يافته در اين باره گفت: ما درست وسط هواپيما نشسته بوديم. نزديك بال هواپيما. اضطراب و نگراني در داخل هواپيما سايه انداخته بود. حادثه هولناكي بود. هواپيما تكان‌هاي شديدي مي‌خورد. يكي از مسافران با لگد در را باز كرد. دود همه‌جا را گرفته بود، كسي نمي‌توانست اطراف را ببيند. ما يك گروه 17 نفره بوديم كه 6بچه كوچك همراه ما بودند. من بلافاصله پس از باز شدن در بچه‌ام را بغل كرده و خودم را بيرون انداختم. بقيه مسافر‌ها هم خودشان بيرون دويدند. مامور‌ها جلو نمي‌آمدند. خلبان در داخل هواپيما بود. خواهر شوهرم سكته كرد.
سقوط دوازدهمين هواپيماي مسافربري
در 25 سال گذشته 17 سانحه مرگبار هوايي در ايران اتفاق افتاده است كه بدون احتساب كشته‌شدگان سقوط هواپيماي توپولوف امروز (جمعه) در فرودگاه مشهد، 1464 نفر از مسافران جان خود را از دست دادند. به گزارش ايسنا در اين سوانح كه به دلايل گوناگون اتفاق افتاده هواپيماهاي مختلف نظامي و غير نظامي سقوط كرده‌ و بسياري از مسافران بخش هوايي ايران جان خود را از دست داده‌اند.
برخي از سوانح بزرگ هوايي ايران از سال 1359 (1980) تاكنون به شرح زير است:
1 - شهريور 1385 (سپتامبر 2006): سقوط هواپيماي توپولوف در فرودگاه مشهد (تعداد كشته‌شدگان تا زمان ارسال خبر مشخص نيست)
2 - دي 1384 (دسامبر 2005): سقوط هواپيماي فالكن سپاه پاسداران حوالي اروميه با 12 كشته
3 - آذر 1384 (دسامبر 2005 ): سقوط هواپيماي سي - 130 در نزديكي فرودگاه مهرآباد با 106 كشته
4 - فروردين 1384 (آوريل 2005): سقوط هواپيماي بوئينگ - 707 در فرودگاه مهرآباد با دو كشته
5 - آبان 1383 (نوامبر 2004 ): سقوط هواپيماي فوكر 50 در نزديكي فرودگاه شارجه با 45 نفر كشته
6 - اسفند 1382 (فوريه 2003): سقوط هواپيماي ايلوشين در جنوب شرق ايران با 276 كشته
7 - دي 1381 (دسامبر 2002): سقوط هواپيماي آنتونوف در مركز ايران با 46 كشته
8 - اسفند 1381 (فوريه 2002): سقوط هواپيماي توپولوف در خرم‌آباد با 119 كشته
9 - ارديبهشت 1380 (مه 2001): سقوط هواپيماي ياك و كشته شدن 29 نفر (از جمله وزير راه و ترابري)
10 - اسفند 1379 (فوريه 2000): برخورد دو هواپيماي نظامي و مسافربري در تهران با شش كشته
11 - فروردين1376 (مارس 1997): سقوط هواپيماي نظامي در شمال شرق ايران با 80 كشته
12 - آبان 1373 (اكتبر 1994): سقوط هواپيماي فوكر شركت آسمان در نطنز با 66 كشته
13 - فروردين 1373 (مارس 1994): سقوط هواپيماي ترابري ارتش با 24 كشته
14 - اسفند 1371 (فوريه 1993): برخورد دو هواپيماي نظامي و مسافربري با 132 كشته
15 - تير 1367 (ژوييه 1988): سقوط هواپيماي ايرباس بر اثر حمله موشكي ناو آمريكايي با 290 كشته
16 - آبان 1365 (نوامبر 1986): سقوط هواپيماي ترابري ارتشي در زاهدان با 103 كشته
17 - بهمن 1359 (ژانويه 1980): سقوط هواپيماي مسافربري بوئينگ در مسير مشهد تهران با 128 كشته.
نگاه متفاوت
عدم اجرای مصوبه جنجالی وزارت راه حادثه آفرید
براساس مصوبه وزارت راه و ترابری، 7فروند هواپیمای توپولوف 154 استیجاری شرکت هواپیمایی ایر‌تور در سال 83 قرار بود از ناوگان هوایی ایران خارج شوند که این اتفاق نیفتاد.
به گزارش «مهر»، وزارت راه و ترابری در مصوبه‌ای در سال 83 خواستار خروج 7فروند هواپیمای توپولوف استیجاری شرکت هواپیمایی ایران ایر‌تور شده بود که این شرکت این مصوبه را اجرا نکرد.
در آن زمان، علت عدم خروج این هواپیماهای استیجاری، نهایی نشدن 22فروند هواپیمای MD90 این شرکت از کشور چین عنوان شده بود.
بر اساس این گزارش، بر طبق اهداف برنامه سوم توسعه قرار بود تعداد ناوگان هوایی استیجاری در پایان سال 1383 به صفر برسد، که بر اساس آخرین آمار در سال 83، تنها 7فروند هواپیمای اجاره‌ای در ناوگان وجود داشت. البته هم‌اکنون تعداد هواپیماهای استیجاری در ناوگان هوایی افزایش یافته است.
گزارش سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی نیز در این خصوص حاکی است: به دلیل مشکلات ناشی از تحریم اقتصادی کشور و ناتوانی مالی شرکت‌ها، تکلیفی بودن تعرفه جابه‌جایی مسافران هواپیمایی (قیمت بلیت) و وابستگی این صنعت به خارج، تعداد ناوگان هوایی استیجاری در سال 1383 بر طبق برنامه سوم توسعه کاهش نیافت. همچنین برآورد شده بود که در برنامه سوم توسعه، تعداد ناوگان ملی با میانگین رشد سالانه 6/11درصد در پایان سال 1383 به 90فروند برسد، این شاخص در برنامه با میانگین رشد سالانه حدود 1/12درصد به 92فروند در سال پایانی برنامه(1383) رسید.